កិច្ចប្រជុំនេះប្រព្រឹត្តិឡើងក្រោមអធិបតីភាព  លោកជំទាវបណ្ឌិតសភាចារ្យ ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ និងជាប្រធាន គណៈប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា រួមជាមួយ លោកជំទាវ LI Ji កុងស៊ុលស្ថានទូតចិន ជាសហប្រធានចិន និង លោកជំទាវបណ្ឌិត Tanu PRIYA អនុប្រធានបេសកកម្មនៃស្ថានទូតឥណ្ឌា ជាសហប្រធានឥណ្ឌា។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ បានឱ្យដឹងថា កិច្ចប្រជុំនេះក៏មានការចូលរួមពីតំណាងរដ្ឋសមាជិកចំនួន៥ប្រទេស រួមមានប្រទេសបែលហ្សិក បារាំង ជប៉ុន ថៃ និងសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រធានលេខាធិការដ្ឋាន អ្នកជំនាញការអាដហុក ស្ថាប័នជាតិនិងអន្តរជាតិ ដែលរួមមានអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា អាជ្ញាធរជាតិសំបូរព្រៃគុក មជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា អ្នកស្រាវជ្រាវជាតិ និងអន្តរជាតិចូលរួមដោយផ្ទាល់ និងតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ សរុបប្រមាណ១៥៨រូប ដើម្បីតាមដាន និងត្រួតពិនិត្យ ការងារអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍តំបន់រមណីយដ្ឋានប្រាសាទព្រះវិហារ និងប្រាសាទកោះកេរ ដែលអនុវត្តដោយ អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ និងដៃគូអន្តរជាតិ។

អង្គប្រជុំនេះ បានពិភាក្សាគ្នាអំពីវិធានការបន្ទាន់ដើម្បីអភិរក្សសង្គ្រោះប្រាសាទព្រះវិហារមានដូចជា ដូចជាការបោស សម្អាតអាវុធយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះដើម្បីធានាដល់ ការងារអភិរក្ស និងគ្រប់គ្រងប្រាសាទ, រៀបចំឯកសារវិភាគហានិភ័យប្រាសាទព្រះវិហារនិងបរិវេណភ្នំទាំងមូល, ការរៀបចំឯកសារអំពីវត្ថុសិល្បៈ និងរចនាសម្ព័ន្ធប្រាសាទដែលទទួលរងគ្រោះថ្នាក់ និងចាត់វិធានការសង្គ្រោះបន្ទាន់។

សហប្រធានចិន និងឥណ្ឌា ព្រមទាំងបណ្តាប្រទេសជាសមាជិក រួមជាមួយអ្នកជំនាញការអន្តរជាតិ បានប្តេជ្ញាបន្តចូលរួមជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងកិច្ចការពារនិង ថែរក្សាបេតិកភណ្ឌពិភពលោកប្រាសាទព្រះវិហារសម្រាប់មនុស្សជាតិជំនាន់ក្រោយៗទៀត ជាពិសេសសហប្រធាន ទាំងពីរបានបង្ហាញអំពីជំហរបន្តកិច្ចការអភិរក្សប្រាសាទព្រះវិហារតាមរយៈវេទិកាពិគ្រោះយោបល់នេះ នៅពេលដែលស្ថានភាពវិលមកប្រក្រតីភាពវិញ៕

The post តំណាងរដ្ឋមកពី ៧ប្រទេស បើកកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់ពិភាក្សាអភិរក្សសង្គ្រោះប្រាសាទព្រះវិហារដែលបំផ្លាញដោយយោធាថៃ appeared first on .

ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ បានឱ្យដឹងថា ជាការកត់ត្រាចងក្រងពីការខូចខាត ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ រួមមានការខូចខាត ប្រាង្គប្រាសាទព្រះវិហារ ចំនួន១៤២កន្លែង និងតំបន់ជុំវិញចំនួន៤២កន្លែង រួមបញ្ចូលទាំងវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈ និងអគារការិយាល័យអភិរក្សរបស់អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ។ សហគមន៍ជុំវិញប្រាសាទ រងការខូចខាតចំនួន៦០កន្លែង រួមមានផ្ទះសម្បែង សាលារៀន វត្តអារាម និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈផ្សេងទៀត បណ្តាលឱ្យប្រជាជនចំនួន១៤.៨៣២នាក់ ត្រូវបង្ខំចិត្តជម្លៀសចេញពីផ្ទះ។

ការខូចខាតទាំងនេះត្រូវបានកត់ត្រាចងក្រង ជាផ្លូវការដោយអាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ នាខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥។ ការកត់ត្រាចងក្រងពីការខូចខាត ចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បង្ហាញអំពីការខូចខាត ធ្ងន់ធ្ងរលើសពីអ្វីដែលបានកត់ត្រាទុកនៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥។

យោងតាមភស្តុតាងរូបថត និងវីដេអូដែលប្រមូល បានដោយអាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ ក្នុងអំឡុងពេលបេសកកម្មចងក្រងឯកសារនាថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ សំណង់ ស្ថាបត្យកម្មសំខាន់ៗស្ទើរតែទាំងអស់នៃប្រាសាទ ចាប់ពីគោបុរៈទី១ ដល់គោបុរៈទី៥ រួមទាំងស្ពានហាលតភ្ជាប់ ទាំងអស់ និងជណ្តើរបុរាណខាងជើងបានទទួលរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ការខូចខាតទាំងនេះគឺបណ្តាលមក ពីការផ្លោងគ្រាប់ធុនធ្ងន់ម្តងហើយម្តងទៀត និងការទម្លាក់គ្រាប់បែកពីលើអាកាសចេញពីយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក និងយន្តហោះចម្បាំង ដែលបានបាញ់សំដៅផ្ទាល់មកលើតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោកប្រាសាទព្រះវិហារ។

ជាមួយគ្នានេះ សកម្មភាពអភិរក្ស ជួសជុលប្រចាំថ្ងៃត្រូវបានរាំងស្ទះ រីឯហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបម្រើឱ្យការងារ អភិរក្ស ជួសជុលក្រោមគម្រោងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ក៏ត្រូវទទួលរងការខូចខាតទាំងស្រុង ដូចជា៖ គម្រោងអភិរក្ស និងជួសជុលជណ្តើរបុរាណខាងជើង (កិច្ចសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-សហរដ្ឋអាមេរិក)។គម្រោងអភិរក្ស និងជួសជុលគោបុរៈទី៥ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគោបុរៈទី៥ ទទួលរងការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ អគារអភិរក្ស និងសម្ភារសម្រាប់ការជួសជុលប្រាសាទត្រូវបានបំផ្លាញទាំងស្រុង។ សំណង់ស្ថាបត្យកម្មគោបុរៈទី១ ទី២ និងទី៣ ។ ការវាយប្រហារទាំងពីរលើករបស់យោធាថៃមកលើប្រាសាទព្រះវិហារ បានធ្វើឱ្យសំណង់ស្ថាបត្យកម្ម ដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពទម្រង់ដើម ព្រមទាំងផ្នែកទាំងឡាយនៃប្រាសាទ និងរចនាសម្ព័ន្ធដែលបានជួសជុលឡើងវិញ សិលាចារឹក អគារអភិរក្ស និងបរិក្ខារបច្ចេកទេសនានាត្រូវបានបំផ្លាញ ឬខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបានរារាំងយ៉ាងខ្លាំង ដល់ដំណើរការខិតខំប្រឹងប្រែងអភិរក្សរបស់ស្ថាប័នជាតិ និងដៃគូអន្តរជាតិ។

ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ បានបញ្ជូនរបាយការណ៍វាយតម្លៃនេះជូនដល់អង្គការយូណេស្កូ គណៈកម្មា ធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោក រដ្ឋសមាជិក ICC-Preah Vihear និងសហគមន៍អន្តរជាតិ ដើម្បីជ្រាបជាព័ត៌មាន។ ក្រសួងវប្បធម៌ ក៏អំពាវនាវដល់អង្គការ និងសហគមន៍អន្តរជាតិផ្តល់ការគាំទ្រដល់វិធានការបន្ទាន់នានា សំដៅការពារប្រាសាទពីការវាយប្រហារបន្ថែម គាំទ្រដល់ការអភិរក្សបន្ទាន់ដើម្បីទប់ស្កាត់ការខូចខាតបន្តទៀត និងជួសជុលស្តារប្រាសាទឡើងវិញ។

ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងវប្បធម៌ បានបន្តអំពាវនាវឱ្យមានការគោរពដល់ច្បាប់អន្តរជាតិ រួមទាំង អនុសញ្ញាទីក្រុងឡាអេឆ្នាំ១៩៥៤ ស្តីពីការការពារសម្បត្តិវប្បធម៌ក្នុងពេលមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ និងពិធីសារទីពីរ ឆ្នាំ១៩៩៩ ព្រមទាំងច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ ដែលសុទ្ធតែជាច្បាប់អន្តរជាតិដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងសម្រាប់ ចងភ្ជាប់រដ្ឋភាគីទាំងអស់ឱ្យគោរព និងការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដែលមានតម្លៃលេចធ្លោជាសកល។

សូមបញ្ជាក់ថា យោងតាមករណីខាងលើនេះក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ បាននឹងកំពុងបន្តស្រាវជ្រាវ ចងក្រងឯកសារលម្អិតស្តីពីការខូចខាត ព្រមទាំងធ្វើទំនាក់ទំនងជាប់មិនដាច់ជាមួយស្ថាប័នជំនាញជាតិ-អន្តរជាតិ ដោយរួមទាំងទៅលើទិដ្ឋភាពបច្ចេកទេស ការទូត និងផ្លូវច្បាប់ សម្រាប់ភាពយុត្តិធម៌ ការការពារ និងការស្តារឡើងវិញនូវប្រាសាទព្រះវិហារជាទីសក្ការៈរបស់កម្ពុជាផងដែរ៕

The post ក្រសួងវប្បធម៌ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានពីការខូចខាតប្រាសាទព្រះវិហារ និងតំបន់ជុំវិញ ដោយសារការបាញ់ប្រហាររបស់យោធាថៃ appeared first on .

យោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ចុះថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ បានឱ្យដឹងថា នាព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ វេលាម៉ោងប្រហែល ៥:០០នាទី យោធាថៃបានបើកការបាញ់ប្រហារមកលើ ទឹកដីកម្ពុជា នៅក្នុងតំបន់អានសេះ ខេត្តព្រះវិហារ បន្ទាប់មកបាញ់នៅប្រាសាទតាមាន់ធំ និងទីតាំងផ្សេងទៀតតាម បណ្ដោយព្រំដែន ដោយប្រើប្រាស់អាវុធធុនធ្ងន់ជាច្រើន។ រហូតដល់ម៉ោង ៧:០០នាទីព្រឹកថ្ងៃដដែល ការវាយប្រហារដោយ យោធាថៃបានបន្តមកដល់តំបន់ជុំវិញនិងទីតាំងផ្ទាល់ប្រាសាទព្រះវិហារ ដោយបានបំផ្លាញអគារអភិរក្សរបស់គម្រោងអភិរក្ស និងជួសជុលគោបុរៈទី៥ ប្រាសាទព្រះវិហារ ក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ឥណ្ឌា ដែលស្ថិតនៅបរិវេណគោបុរៈទី៥ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអភិរក្សដទៃទៀត។

ក្រសួងវប្បធម៌បានបន្ថែមថា ចាប់តាំងពីប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨ ភាគីថៃ បានបង្កើតលេសនិងបង្កជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារជាច្រើនលើកច្រើនសារនៅចន្លោះឆ្នាំ២០០៨ និង ឆ្នាំ២០១១ ព្រមទាំងបានបង្កជម្លោះសារជាថ្មីនៅថ្ងៃទី២៤-២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥។ ការវាយប្រហារនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី យោធាថៃបានធ្វើសកម្មភាពបង្កហេតុជាច្រើនរាប់មិនអស់និងជាច្រើនថ្ងៃមកហើយ ជាពិសេសឧបទ្ទវហេតុកាលពីថ្ងៃម្សិលម៉ិញ នៅចំណុចព្រលានថ្ម ក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានប្រាសាទព្រះវិហារ ស្ថិតក្នុងឃុំស្រអែម ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ក្នុងចេតនា ញុះញង់ឱ្យមានការប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយបំណងបំផ្លាញកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ បានប្រកាសថ្កោលទោសចំពោះការបង្កហេតុសារជាថ្មីម្ដងទៀតនៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារដែលបានបង្កការលំបាកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអភិរក្សប្រាសាទព្រះវិហារ និងការជម្លៀសមន្ត្រី បុគ្គលិក ឆ្មាំ ពលករ របស់អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ ព្រមទាំងប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់ទៅកាន់ទីកន្លែងសុវត្ថិភាព។ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ក៏បានថ្កោលទោសយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះការរំលោភបំពានសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្ដីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព រវាងកម្ពុជានិងថៃ។

ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ ក៏បានអំពាវនាវភាគីថៃឱ្យបញ្ឈប់រាល់អរិភាពជាបន្ទាន់ ដែលគំរាមកំហែងដល់សន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់ ហើយងាកមកគោរពកិច្ចព្រមព្រៀមបទឈប់បាញ់ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្ដីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងកាតព្វកិច្ចទាំងឡាយនៅក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ ស្មោះត្រង់ និងដោយសុច្ឆន្ទៈពិតប្រាកដ។

ជាមួយគ្នានោះ ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ បានអំពាវនាវឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិថ្កោលទោសចំពោះសកម្មភាពឈ្លានពានរបស់ភាគីថ មកលើបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា និងការបន្តបំផ្លាញបេតិកភណ្ឌពិភពលោកប្រាសាទព្រះវិហារ ដោយបន្តរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើអនុសញ្ញាឆ្នាំ១៩៧២ ស្ដីពីកិច្ចការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌និងធម្មជាតិពិភពលោក និងអនុសញ្ញាឆ្នាំ១៩៥៤ស្ដីពីកិច្ចការពារសម្បត្តិវប្បធម៌ក្នុងពេលមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ ដែលរដ្ឋភាគីទាំងអស់នៃអនុសញ្ញានេះត្រូវគោរពយ៉ាង ម៉ឺងម៉ាត់បំផុត ហើយទាមទារឱ្យថៃទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុងចំពោះការរំលោភបំពានដ៏កំរោលនេះ៕

The post ក្រសួងវប្បធម៌ ថ្កោលទោសការបាញ់ប្រហាររបស់យោធាថៃមកលើប្រាសាទព្រះវិហារនិងតំបន់ជុំវិញនិងអំពាវនាវ ឱ្យបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវសកម្មភាពបំផ្លាញសន្តិភាពនិងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ appeared first on .

លោកបន្តថា ក្នុងស្មារតីការពារបូរណភាពទឹកដី និងប្រាសាទព្រះវិហារកេរ្តិ៍មរតកដូនតាខ្មែរ​ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធដ៏អង់អាចក្លាហានរបស់កម្ពុជា បានវាយបកប្រយុទ្ធតតាំងជាមួយខ្មាំងឈ្លានពានប្រកបដោយជោគជ័យ ។

រយៈពេលជាង ៥០ឆ្នាំមកហើយ ពោលគឺចាប់ខែឧសភា​ ឆ្នាំ១៩៧៥​ ដែលគ្រាប់បែកMK-82 បានបាត់សំឡេងផ្ទុះទឹកដីនៃមាតុភូមិនេះ! ក្នុងអតីតសង្គ្រាមនោះ គ្មានគ្រាប់បែក MK-82 ត្រូវបានទម្លាក់នៅប្រាសាទព្រះវិហារនោះទេ។

លោកបានឱ្យដឹងទៀតថា​ ប្រាសាទវិហារជាទីតាំងដ៏សក្តិសិទ្ធបំផុត​ សូម្បីតែអតីតព្រះមហាក្សត្រសៀម ឡើងសោយរាជ្យក៏យកទឹកមន្តពីប្រាសាទព្រះវិហារ ដើម្បីប្រោះព្រំរិទ្ធីអំណាចផងដែរ។ ដូចនេះរដ្ឋណា ឬអ្នកណាបំផ្លាញប្រាសាទព្រះវិហារ​ នឹងទទួលនូវផលកម្មវិនាសហិនហោចវិញមិនខានឡើយ៕

The post អគ្គនាយកស៊ីម៉ាក់៖ ​ ប្រាសាទព្រះវិហារ ត្រូវបានទាហានឈ្លានពានសៀម ទម្លាក់គ្រាប់បែក MK-82 និងគ្រាប់ផ្លោងគ្រប់ប្រភេទក្នុងគោលដៅកម្ទេចប្រាសាទ appeared first on .

លោករដ្ឋមន្រ្ដីគូសបញ្ជាក់ថា នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ នេះ, សកម្មភាពឈ្លានពានប្រដាប់អាវុធរបស់កងទ័ពថៃ បានបាញ់កាំភ្លើងធុនធ្ងន់ និងការបាញ់មកលើប្រាសាទព្រះវិហារ បង្កឱ្យមានការខូចខាតច្រើនកន្លែង។

សកម្មភាពនេះ លោករដ្ឋមន្រ្ដីបានប្រកាសថ្កោលទោសយ៉ាងដាច់អហង្ការបំផុត ចំពោះការបំផ្លិចបំផ្លាញនេះ!

The post កងទ័ពថៃបានបន្ដឈ្លានពានមកលើប្រាសាទព្រះវិហារ ដោយប្រើប្រាស់កាំភ្លើងធុនធ្ងន់ ធ្វើឱ្យប្រាង្គប្រាសាទ រងការបំផ្លិតបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ appeared first on .

អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ ចាត់ទុកការវាយប្រហារដោយមិនញញើត ជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់ការបាញ់ផ្លោងកាំភ្លើងធំ និងការទម្លាក់គ្រាប់បែក ពីលើអាកាសដោយយន្តហោះ F-16របស់ថៃ គឺជាការបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនិងមិនអាចទទួលយកបាន មិនគោរពទៅតាម អនុសញ្ញាទីក្រុងឡាអេ ឆ្នាំ១៩៥៤ ស្ដីពីកិច្ចការពារសម្បត្តិវប្បធម៌នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នៃជម្លោះប្រដាប់អាវុធ, ពិធីសារទីពីរ ឆ្នាំ១៩៩៩ នៃអនុសញ្ញាទីក្រុងឡាអេឆ្នាំ ១៩៥៤ ពាក់ព័ន្ធនឹងការពង្រីកកិច្ចការពារ និងគណនេយ្យភាព លើបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ និងអនុសញ្ញាអង្គការយូណេស្កូឆ្នាំ១៩៧២ ស្ដីពីកិច្ចការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ និងធម្មជាតិ ពិភពលោក ដែលប្រទេសថៃជារដ្ឋសមាជិក។

ជាមួយគ្នានេះ ប្រទេសថៃគឺជារដ្ឋសមាជិកមួយនៃគណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលអន្តរជាតិដើម្បីអភិរក្ស និងលើកតម្លៃប្រាសាទព្រះវិហារ (ICC-Preah Vihear) ដែលបានបង្កើតឡើងដោយសេចក្ដីសម្រេចលេខ 195EX/32 របស់គណៈកម្មការប្រតិបត្តិរបស់អង្គការយូណេស្កូ ឆ្នាំ២០១៤ មានប្រទេសចិន និងប្រទេសឥណ្ឌា ជាសហប្រធានរួម ជាមួយប្រទេសជាសមាជិកដ៏ទៃទៀតដូចជា ប៊ែលហ្សិក បារាំង ជប៉ុន សាធារណៈរដ្ឋកូរ៉េ និងសហរដ្ឋអាមេរិច ដែល មានតួនាទីនិងភារកិច្ចចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិរក្ស និងលើកតម្លៃបេតិកភណ្ឌពិភពលោកប្រាសាទព្រះវិហារ។

ក្នុងន័យនេះ អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ សម្តែងនូវការសោកស្តាយដែលប្រទេសថៃមិនបានបំពេញភារកិច្ចរបស់ខ្លួន ស្របតាមច្បាប់និងអនុសញ្ញាអន្តរជាតិនានា ក្នុងនាមជាសមាជិកនៃអង្គការយូណេស្កូ និងគណៈកម្មការបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដើម្បីអភិរក្សនិងលើកតម្លៃប្រាសាទព្រះវិហារ ប៉ុន្តែបានធ្វើសកម្មភាពបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយ ផ្ទាល់មកលើសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ហើយបានបង្ករឱ្យមានការជម្លៀសប្រជាជនរាប់ពាន់គ្រួសារ និងបណ្តាលឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជនស៊ីវិលយ៉ាងច្រើន។

អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ បានថ្កោលទោសយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ និងទាមទារឱ្យភាគីថៃបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ចំពោះ សកម្មភាពបាញ់ផ្លោងនិងទម្លាក់គ្រាប់បែកដោយយន្តហោះមកលើប្រាសាទព្រះវិហារ និងតំបន់ជុំវិញប្រាសាទ រួមទាំង ការបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារទាំងមូល។

ជាមួយគ្នានោះ អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការប្ដេជ្ញាចិត្តមិនងាករេក្នុងការការពារ និងអភិរក្សបេតិកភណ្ឌពិភពលោកប្រាសាទព្រះវិហារ ទោះជាកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពទទួលរងការឈ្លានពានប្រដាប់អាវុធពីប្រទេសជិតខាងក៏ដោយ៕

The post អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ ថ្កោលទោសយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ និងទាមទារឱ្យភាគីថៃបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ចំពោះ សកម្មភាពបាញ់ផ្លោងនិងទម្លាក់គ្រាប់បែកដោយយន្តហោះមកលើប្រាសាទព្រះវិហារ appeared first on .

ក្នុងឱកាសអបអរសាទរខួបលើកទី១៧ នៃការដាក់បញ្ចូលប្រាសាទព្រះវិហារ ក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែ បានថ្លែងថា «ប្រាសាទព្រះវិហារ បានលាតសន្ធឹងយ៉ាងធំស្កឹមស្កៃ ប្រៀបដូចជាសំពៅនៅមហាសមុទ្រ ឈរបង្អួតសម្រស់ដ៏ល្អល្អះនៅលើកំពូលភ្នំ»។

សម្តេចធិបតី បានបន្ថែមទៀតថា «ប្រាសាទនេះបានកសាងនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តភ្នំដងរែក ខេត្តព្រះវិហារ ភាគខាងជើងនៃប្រទេសកម្ពុជា ដោយឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះអាទិទេពភ្នំ គឺ “សិខរិស្វរ និងភទ្រស្វរ” ដោយព្រះអង្គម្ចាស់ ឥន្ទ្រាយុទ្ធ ដែលជាបុត្ររបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ បាននាំសិវសិង្គ ស្រីសិខរិស្វរ ពីលិង្គបុរី (វត្តភូ) មកតម្កល់លើភ្នំព្រះវិហារ ហើយប្រាសាទត្រូវបានសាងសង់ដោយបុព្វបុរសខ្មែរ ជាអតីតក្សត្រ ចំនួន ៨ព្រះអង្គ»។ សម្តេចក៏បានបន្តថា”កិច្ចការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ជាភារកិច្ចរបស់កូនខ្មែរគ្រប់ៗរូប”ផងដែរ។

សូមបញ្ជាក់ថា ប្រាសាទព្រះវិហារ (Prasat Preah Vihear) ស្ថិតក្នុងភូមិស្វាយជ្រុំ ឃុំកន្ទួត ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ នៅលើខ្នងភ្នំដងរែក (៨០០ គុណនឹង ៤០០ ម៉ែត្រការ៉េ)។ ដងភ្នំនេះមានលក្ខណៈចោទខ្លាំងពីខាងប្រទេសកម្ពុជា និងជម្រាលពីខាងប្រទេសថៃ។ប្រាសាទព្រះវិហារមានចម្ងាយ ៤០៥គីទ្បូមែត្រ ពីទីក្រុងភ្នំពេញ តែបើគេធ្វើដំណើរចេញពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារវិញ វាមានចម្ងាយត្រឹមតែ១០៨គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ដោយធ្វើដំណើរតាមផ្លូវលេខ២១១ ទៅកាន់ស្រុកជាំក្សាន្ត។ នៅឯភ្នំដងរែកនោះមានជណ្ដើរមួយ ដែលអាចឱ្យគេឡើងទៅដល់កំពូលភ្នំ ដែលជាទីតាំងរបស់ប្រាសាទព្រះវិហារស្ថិតនៅ។

អង្គការយូណេស្កូ បានសម្រេចដាក់ប្រាសាទព្រះវិហារ ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក គឺជាជោគជ័យដ៏មហាសាលរបស់កម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ក្នុងការធ្វើជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើប្រាសាទព្រះវិហារ បន្ទាប់ពីទាមទារសិទ្ធិ ក្នុងការគ្រប់គ្រងឡើងវិញពីប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦២ ក្រោមព្រះរាជបូជនីយកិច្ចដ៏ឧត្តុងឧត្តមរបស់ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ នរោត្តម សីហនុ៕អត្ថបទ៖ ហ្សាលីន

The post សម្តេចធិបតី អបអរខួបទី១៧ នៃការដាក់បញ្ចូលប្រាសាទព្រះវិហា ក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក appeared first on .

លោក ធឿន វុឌ្ឍី បានឱ្យដឹងថាបច្ចុប្បន្ននេះអត់ទាន់មានកម្មវិធីផ្សព្វផ្សាយឬកម្មវិធីលើកទឹកចិត្តដើម្បីទាក់ទាញប្រជាពលរដ្ឋយើងទៅលេងនៅប្រាសាទព្រះវិហារឱ្យបានច្រើន។តែជាការសង្កេតឃើញប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទៅទស្សនានៅប្រាសាទព្រះវិហារហាក់នៅមានកម្រិតនៅឡើយ ខណៈប្រទេសជិតខាងគេមានបំណងចង់មកលេងច្រើនជាងយើងដែលជាម្ចាស់ប្រាសាទឬម្ចាស់ទឹកដី។

លោក គូសបញ្ជាក់ថា«សម្រាប់ភ្ញៀវបរទេស មានជនជាតិជប៉ុន អឺរ៉ុបនិងសហរដ្ឋអាមេរិក គាត់មកទស្សនានៅខេត្តសៀមរាប ហើយភ្ជាប់សេវាកម្មទៅលេងប្រាសាទព្រះវិហារបន្ត ហើយភាពអស្ចារ្យរបស់ប្រាសាទព្រះវិហារខ្មែរបានធ្វើឱ្យពួកគាត់ឆ្ងល់ថាហេតុអ្វីដូនតាខ្មែរយើងពូកែរើសទីតំាងសម្រាប់សាងសង់ប្រាសាទម្លេះក្រៅពីចម្លាក់ រចនាសម្ព័ន្ធសាងសង់។ទីតំាងមានភាពអស្ចារ្យបំផុតចំពោះអ្នកនិយមជឿទៅលើអាទិទេព»។

លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា«ក្នុងនាមជាអ្នកមគ្គុទេសក៍ទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកម្នាក់យល់ឃើញថា ប្រាសាទព្រះវិហារគឺមានប្រវត្តិអស្ចារ្យ ខុសពីប្រាសាទផ្សេងៗកសាងដោយព្រះរាជាតែមួយអង្គឬមួយជំនាន់ទៅពីរជំនាន់សាងសង់ហើយ ប៉ុន្តែប្រាសាទព្រះវិហារនេះគឺមានព្រះរាជាជិតដល់១០ព្រះអង្គដែលបានចូលរួមកសាងប្រាសាទ។ជារួមសម្រាប់ខ្ញុំប្រាសាទព្រះវិហារសាងសង់លើទីតំាងដែលល្អហើយមានការចូលរួមច្រើនពីព្រះរាជានៅសម័យមុន»។

បើតាមលោក ធឿន វុឌ្ឍី ប្រាសាទព្រះវិហារចាប់ផ្តើមសាងសង់នៅចុងសតវត្ស៍ទី៩ ក្នុងអំឡុងឆ្នំា៨៨០ជាង។ បច្ចុប្បន្ននេះនិន្នាការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរសព្វថ្ងៃមានការយល់ដឹងផ្នែកប្រាសាទបេតិកភណ្ឌដែលជាសម្បត្តិដ៏អស្ចារ្យរបស់ជាតិនៅមានកម្រិត ហើយអ្វីដែលពលរដ្ឋខ្មែរចង់ទៅលេងទាល់តែទីតំាងនោះក្រៅពីមានប្រាសាទ នៅមានរបស់ផ្សេងនៅជាមួយដូចជារមណីយដ្ឋានកែច្នៃ មានអាហារដ្ឋាន និងមានកន្លែងទាក់ទាញផ្សេងទៀត បើមានតែប្រាសាទមួយមុខទេ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទៅកម្សាន្តតែ១ដងឬអ្នកខ្លះមិនបានទៅមើលផង។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់មន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តព្រះវិហារ បានបង្ហាញថាក្នុងឆ្នំា២០២២កន្លងមកនេះ ភ្ញៀវទេសចរជាតិបានមកទស្សនាប្រាសាទព្រះវិហារមានជិត១០ម៉ឺននាក់ ខណៈភ្ញៀវទេសចរបរទេសមានជាង៤ពាន់នាក់បើប្រៀបធៀបទៅនិងឆ្នំា២០២១មានការកើនឡើងខ្ពស់ដូចគ្នា។

គួរម្លឹកថានៅថ្ងៃទី១៥ មិថុនា កន្លងទៅថ្មីៗនេះជាថ្ងៃដែលកម្ពុជាឈ្នះក្តីលើថៃដោយតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិក្រុងឡាអេ សម្រេចក្តីឱ្យកម្ពុជា ជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើប្រាសាទព្រះវិហារ។កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨ ដាក់បញ្ចូលប្រាសាទព្រះវិហារក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក។ ត្រូវបានចាត់ទុកជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីមួយ បើគិតចាប់តាំងពីកម្ពុជាទទួលបានប្រាសាទដ៏ពិសិដ្ឋមួយនេះ ក្រោយឈ្នះក្តីលើថៃ នាថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦២៕

អត្ថបទ៖សារេត

The post ទេសចរក្នុងស្រុក ទៅទស្សនាប្រាសាទព្រះវិហារនៅមានកម្រិត ខណៈទេសចរជប៉ុន អឺរ៉ុប និងសហរដ្ឋអាមេរិកចាប់អារម្មណ៍ច្រើនជាងមុន appeared first on .

ដោយសារជម្លោះព្រំដែននៅតំបន់ជុំវិញទឹកដីដែលប្រទេសទាំងពីរទាមទារ ច្រកចូលប្រាសាទពីស្រុកគន្ធាលក ខេត្តស៊ីសាកេត ត្រូវបានបិទតាំងពីឆ្នាំ ២០០៨។ ទាហានរាប់ពាន់នាក់របស់ប្រទេសទាំងពីរនៅតែឈរជើងនៅតាមព្រំដែនក្នុងខេត្តស៊ីសាកេត អ៊ូប៊ុនរ៉ាត់ថានី និងស៊ូរិន។

ព័ត៌មានថៃសុំខ្មែរបើកឲ្យទេសចរចូលទស្សនាប្រាសាទព្រះវិហារឡើងវិញនេះ ត្រូវបានលោក ខៀវ កាញារីទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានយកមកចែករំលែកឲ្យដឹងក្នុងគណនីហ្វេសប៊ុក ហើយត្រូវបានអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមជាច្រើនចែករំលែក និងបញ្ចេញទស្សនៈផ្សេងៗគ្នា។ ក្នុង Comment រាប់រយនាក់នោះមានទាំងបញ្ញវន្ត និងពលរដ្ឋខ្មែរ ដែល Oknha News សូមដកស្រង់ដូចខាងក្រោម៖

លោកបណ្ឌិត គិន ភា ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានលើកឡើងថា៖ “កម្ពុជាគួរស្វាគមន៍ភ្ញៀវបរទេសទាំងអស់ចូលទស្សនាប្រសាទព្រះវិហារយើង, តែត្រូវលក់សំបុត្របញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណប្រាសាទជារបស់ខ្មែរ ភ្ញៀវបរទេសដែលតម្រូវឱ្យមានវីសាចូលកម្ពុជា ត្រូវបង់ថ្លៃវីសា ឯ Guide ត្រូវតែជាជនជាតិខ្មែរ។
នៅពេលអនាគត ភ្ញៀវបរទេសទាំងអស់គួរតែតម្រូវឱ្យចូលតាមច្រកអន្តរជាតិជាមុនសិនសិន សឹមអនុញ្ញាតឱ្យចូលមើលប្រាសាទតាមផ្លូវឡើងពីដីខ្មែរ មិនគួរឱ្យបើករបងចូលពីដីថៃ ដូចផ្ទះអ្នកជិតខាងបើករបងហុចសម្លឱ្យគ្នានោះទេ”។

គណនីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ Sothun Tevuth បានសរសេររៀបរាប់ថា៖ “រឿងរ៉ាវជាមួយជនជាតិសៀមនេះមិនត្រូវដដែលៗជាមួយនោះទេ!មេរៀនពីសម័យបុរាណយើងបាត់បង់អ្វីខ្លះប្រវត្តិសាស្រ្តបានចារទុកហើយ។ ដល់សម័យសមាហរណកម្ម ក៏មិនត្រូវចិត្តទូលាយជាមួយប្រទេសនឹងទៀតដែរ។ យល់ល្អគឺ NO ! បើកច្រកខាងសៀមយើងខាតរាប់លានដុល្លាក្នុងមួយឆ្នាំ! ទី១ ភ្ញៀវទេសចរណ៍បង់ថ្លៃឲ្យប្រទេសវា។ ទី២ បានទាំងលុយ កែទាំងប្រវត្តិសាស្រ្ត។ ទី៣ ១០ឆ្នាំខាងមុខ នឹងកើតរឿងរ៉ាវទាមទារដីនៅជុំវិញប្រាសាទជារបស់វា។ ទី៤ យើងមិនមានភ្ញៀវចូលតាមច្រកខាងកម្ពុជា។ ទី៥ មិនមានឪកាសប្រើប្រាស់ ភូមិមួយផលិតផលមួយបង្ហាញជូនភ្ញៀវទេសចរណ៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ។ ទី៦ Guide បាត់ចំណូល។ នេះត្រួសៗទេ !! សង្ឃឹមថាយើងមិនចិត្តទន់ជាមួយសៀមទៀតទៅចុះ”។

ចំណែកគណនីហ្វេសប៊ុក Ou Sothea បានលើកឡើងថា៖ “បើបើកតាមច្រកប្រាសាទព្រះវិហារ ខ្មែរយើងចំនេញលុយបន្តិចបន្តួចពីការលក់សំបុត្រចូលទេ។តែបើបើកតាមច្រកណាផ្សេងដែលមានចម្ងាយឆ្ងាយពីប្រាសាទ ដែលតម្រូវឲ្យភ្ញៀវទេសចរណ៍ ធ្វើដំណើរ ឬអាចស្នាក់នៅលេងកំសាន្ដបានយូរនៅកម្ពុជា នោះបានយើងចំនេញលុយបានច្រើនពីវិស័យទេសចរណ៍”។

រីឯគណនីឈ្មោះ Long Borin បានសរសេរថា៖ “ចង់មកលេង អោយចូលតាមច្រកទ្វាខ្មែរមក មិនមែនតាមថៃទេ
ព្រោះបើតាមច្រកខ្មែរ ទេសចរណ៍ ស្រុកខ្មែរបាន ចំណូរ ពីភ្ងៀវបរទេស ហើយអាច អោយយើងបំពេញ នាទីជា ម្ចាស់ នឹង ការពារ ប្រវិត្តប្រសាទខ្មែរ នឹង នាំអោយគេស្គាល់ខ្មែរច្រើន បើចូលតាមថៃ គេមិនស្គាល់ខ្មែរ ទេស្គាល់តែថៃ”។

ដោយឡែក ឯគណនីឈ្មោះ Ly Phearun បានបញ្ចេញទស្សនៈថា៖ “កម្ពុជាយើងគួរតែមានការរៀបចំឬទស្សនៈវិស័យអោយបានវែងឆ្ងាយជាមុនអំពីបញ្ហាមួយនេះដូចជា បង្កើតច្រកអន្តរជាតិ១នៅទីនោះ តម្រូវអោយគ្រប់ភ្ញៀវបរទេសត្រូវមាន Visa ឬទិញសំបុត្រចូលមកទឹកដីកម្ពុជាដោយផ្ទាល់ គ្រប់ហ្គាយនាំភ្ញៀវ បកស្រាយប្រវត្តិសាស្រ្តត្រូវតែជាហ្គាយខ្មែរយើង ត្រូវបិតច្រករបៀងតូចៗពីខាងថៃអោយបាន។លើកទឹកចិត្តគំរោងវិនិយោគផ្សេងៗ រីស៊ត ហូថែល ផ្ទះសំណាក់ អាហារដ្ឋានផ្សេងៗ…. នោះកំនើនការជួញដូរ ភ្ញៀវបរទេស កំនើនសេដ្ឋកិច្ច១ទៀតរបស់កម្ពុជានិងឡើនឡើង១កំរិតទៀតមិនខាន( ជីវភាពប្រជាជន វប្បធម៌គង់វង្ស សេដ្ឋកិច្ចអផិវឌ្ឍន៍ )”។

ក្រៅពីបញ្ញវន្ត និងពលរដ្ឋអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមដែលបានដកស្រង់ខាងលើនេះ នៅមានគំនិតយោបល់ និងទស្សនៈពីប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនទៀត ដែលបានលើកឡើងជុំវិញរឿងនេះដែរ។

គួររំលឹកថា ថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦២ ជាថ្ងៃតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) នាទីក្រុងឡាអេ ប្រទេសហុឡង់ បានសម្រេចឱ្យកម្ពុជាឈ្នះក្តីជាមួយប្រទេសថៃ ក្នុងសំណុំរឿងប្រាសាទព្រះវិហារ បើគិតត្រឹមថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣នេះ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ចាស់របស់ខ្មែរមួយនេះ មានរយៈពេល៦១ឆ្នាំហើយ៕

អត្ថបទ៖ អក្ខរា

The post តើកម្ពុជា គួរបើករបងឲ្យទេសចរពីថៃចូលទស្សនាប្រាសាទព្រះវិហារឡើងវិញ? appeared first on .